Praca posła na Sejm wiąże się z wynagrodzeniem znacząco przekraczającym przeciętne zarobki w Polsce. Parlamentarzyści otrzymują nie tylko pensję, ale też szereg dodatków i świadczeń finansowanych z budżetu państwa.
Uposażenie poselskie
Podstawowym wynagrodzeniem parlamentarzysty jest uposażenie poselskie, które pełni funkcję pensji. Kwotę ustala się według zasad określonych w rozporządzeniu Prezydenta RP dotyczącym wynagrodzeń osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe.
Obecnie wysokość uposażenia wynosi 9892,30 zł brutto. To ponad pięciokrotność minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w Polsce. Od kwoty brutto odlicza się składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz zaliczkę na podatek dochodowy. Po tych potrąceniach na konto posła trafia 6958,82 zł netto.
Parlamentarzyści korzystają także z wyższej kwoty wolnej od podatku niż obywatele zatrudnieni w sektorze prywatnym. Dla przeciętnego pracownika kwota wolna wynosi 3091 zł, podczas gdy dla posła to aż 27360 zł. Ta różnica przekłada się na niższe obciążenie podatkowe dochodów poselskich.
Uposażenie nie jest przyznawane automatycznie — Prezydium Sejmu wypłaca je na wniosek posła. Część parlamentarzystów rezygnuje z niego, jeśli prowadzą działalność gospodarczą lub pobierają inne wynagrodzenie. Uposażenie stanowi jednak tylko część dochodów posła — każdemu przysługuje również dieta poselska.
Dieta poselska
Dieta poselska to świadczenie przeznaczone na pokrycie wydatków związanych z wykonywaniem mandatu. Jej wysokość oblicza się jako 25% uposażenia poselskiego, co daje kwotę 2473,08 zł brutto.
Kwota wolna od podatku przy diecie jest ustalana według przepisów ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora. W 2017 roku wynosiła ona 2280 zł. Oznacza to, że znaczna część diety pozostaje nieopodatkowana, co zwiększa realną wartość tego świadczenia w ręku parlamentarzysty.
Dieta ma charakter ryczałtowy i nie wymaga rozliczania poszczególnych wydatków. Poseł dysponuje nią swobodnie, choć jej celem jest finansowanie kosztów związanych z aktywnością parlamentarną, takich jak dojazdy do okręgu wyborczego czy spotkania z wyborcami.
Dodatki dla posła
Poza uposażeniem i dietą parlamentarzysta otrzymuje szereg dodatkowych świadczeń finansowych. Najistotniejszym z nich są środki na prowadzenie biura poselskiego — stała kwota 12150 zł miesięcznie, niezależna od liczby prowadzonych biur. Pieniądze te przeznacza się na czynsz, opłaty eksploatacyjne, wynagrodzenia pracowników oraz koszty dojazdów służbowych.
Dodatki funkcyjne w komisjach
Posłowie aktywni w komisjach parlamentarnych otrzymują dodatki funkcyjne zależne od pełnionej roli:
- Przewodniczący komisji — dodatek w wysokości 20% uposażenia, czyli 1978,46 zł
- Zastępca przewodniczącego — dodatek wynoszący 15% uposażenia, czyli 1483,75 zł
- Przewodniczący stałej podkomisji — dodatek równy 10% uposażenia, czyli 989,23 zł
Te kwoty zwiększają miesięczne dochody parlamentarzystów pełniących funkcje w strukturach Sejmu.
Dodatki za wysługę oraz premie
Po przepracowaniu pięciu lat na stanowisku urzędnika państwowego poseł nabywa prawo do dodatku za wysługę lat. Do tego dochodzą premie i nagrody przyznawane za szczególne osiągnięcia oraz z okazji jubileuszy.
Na zakończenie kadencji każdy parlamentarzysta otrzymuje odprawę pieniężną równą trzem miesięcznym pensjom. Świadczenie to ma charakter jednorazowy i przysługuje niezależnie od dalszych planów zawodowych posła.
Całość tych świadczeń finansowana jest z budżetu państwa, czyli z podatków płaconych przez obywateli. Łączne miesięczne dochody posła — uwzględniając uposażenie, dietę, dodatek na biuro oraz ewentualne dodatki funkcyjne — mogą przekraczać 20 tysięcy złotych brutto, co stawia tę funkcję wśród najlepiej płatnych w polskim sektorze publicznym.
