Wiele osób chcąc zminimalizować koszty utrzymania samochodu decyduje się na zamontowanie instalacji gazowej, szczególnie jeśli w grę wchodzi częste pokonywanie dalszych tras. Gaz niewątpliwie jest tańszy niż benzyna, co od lat przekonuje Polaków do zamontowania instalacji LPG w aucie. Co trzeba wiedzieć o autogazie?
- Autogaz – w jakim samochodzie?
- Montaż instalacji gazowej
- Autogaz a przeglądy techniczne i OC
- Autogaz – wady i zalety
- Polski rząd a pojazdy na gaz
W jakim samochodzie można zamontować LPG
Zanim podejmiemy decyzję o zamontowaniu LPG w samochodzie należy wiedzieć, na co zwrócić uwagę. Wielu ekspertów przekonuje, że auto powinno być przede wszystkim sprawne technicznie. To bardzo ważne w przypadku instalacji takiego „mechanizmu” jak LPG. Mając starsze auto warto pojechać z nim na dodatkowy serwis, podczas którego mechanik oceni, czy w danym samochodzie gaz będzie bezpieczny.
Podstawowym elementem diagnozy jest sprawdzenie kondycji układu zapłonowego. Często trzeba wymienić świece i kable zapłonowe, zanim warsztat przystąpi do montażu butli. Równie istotny jest stan silnika — zużyte tłoki lub uszkodzone uszczelki mogą prowadzić do nieszczelności, a w konsekwencji do wycieku gazu i zagrożenia podczas eksploatacji pojazdu. Instalacja LPG nie uratuje auta wymagającego kapitalnego remontu, wręcz przeciwnie — może przyspieszyć jego dalszą degradację.
Nie bez znaczenia pozostaje moc silnika. Samochody o pojemności poniżej 1,4 litra mogą wykazywać spadek dynamiki po przejściu na gaz, co odczuwalne jest zwłaszcza przy wyprzedzaniu lub jeździe pod górę. Z kolei jednostki o pojemności 1,6 litra i większej radzą sobie z LPG bez większych problemów, a oszczędności w eksploatacji rekompensują ewentualne drobne różnice w osiągach. W segmencie spalinowym o mocy powyżej dwóch litrów różnica w dynamice staje się praktycznie niezauważalna, co sprawia że właściciele takich pojazdów najchętniej decydują się na montaż instalacji.
Montaż instalacji gazowej
Montaż instalacji gazowej powinien być przeprowadzany przez wykwalifikowaną firmę, która ma w tym wieloletnie doświadczenie i wie, jak prawidłowo zamontować LPG w konkretnym modelu auta. Na pewno nie warto kierować się w tym przypadku niską ceną, ponieważ chodzi o bezpieczeństwo kierowcy, pasażerów i innych uczestników ruchu drogowego.
Niektóre warsztaty specjalizują się w montażu instalacji w samochodach danej marki — może to być decydujący czynnik przy wyborze, zwłaszcza jeśli posiadamy nowszy model lub auto z nietypowym układem dolotowym. Warto też zwrócić uwagę na okres gwarancji oferowanej przez warsztat oraz możliwość serwisowania instalacji w razie awarii. Dobrze jest skonsultować się z właścicielem warsztatu, jaki typ instalacji — sekwencyjna czwartej generacji czy nowsze rozwiązania piątej generacji — będzie optymalny dla naszego silnika.
Po montażu konieczne jest uzyskanie atestowanego świadectwa homologacji, które potwierdza zgodność instalacji z normami bezpieczeństwa. Dokument ten należy zgłosić w wydziale komunikacji i wpisać do dowodu rejestracyjnego jako dodatkowe wyposażenie pojazdu. Brak wpisu może skutkować mandatem podczas kontroli drogowej oraz brakiem wypłaty odszkodowania w przypadku szkody całkowitej po kolizji. Procedura administratacyjna zwykle trwa kilka dni roboczych i wymaga dostarczenia oryginalnego świadectwa homologacji wraz z fakturą za montaż oraz protokołem z badania szczelności instalacji.
Autogaz a przeglądy techniczne i OC
Montując w samochodzie LPG należy zgłosić to ubezpieczycielowi. Niestety, ale składka OC wtedy wzrośnie i nie chodzi tu o sam fakt, że taka instalacja w aucie będzie. Samochody „na gaz” są po prostu częściej używane, dlatego te składki OC i AC mogą być wyższe.
Wzrost składki wynika również z faktu, że pojazdy z instalacją gazową stanowią większe wyzwanie diagnostyczne podczas szkód. Likwidator w razie wypadku musi dodatkowo ocenić stan butli i przewodów gazowych, co wydłuża proces odszkodowawczy i podnosi koszty naprawy. Niektóre towarzystwa ubezpieczeniowe oferują specjalne polisy dla pojazdów z LPG — warto porównać oferty przed podjęciem decyzji o montażu instalacji. Różnica w składce rocznej może sięgać nawet kilkuset złotych w zależności od wartości pojazdu i pakietu ochronnego.
Coroczne przeglądy techniczne samochodu z instalacją LPG/CNG są droższe niż w przypadku „zwykłych” aut. Obecnie za taki przegląd należy zapłacić 162 zł, a więc ponad połowę drożej niż za sprawdzenie samochodu bez takiej instalacji. Podczas badania stacji kontroli pojazdów weryfikuje nie tylko szczelność układu paliwowego, ale również poprawność montażu zaworu wielozadaniowego, filtra fazy lotnej i reduktora. Każde odstępstwo od normy może skutkować odmową wydania pozytywnego wyniku badania technicznego.
Dodatkowe badania instalacji gazowej
Poza obowiązkowymi przeglądami technicznymi, właściciele aut na gaz muszą również raz na dekadę przeprowadzać badanie szczelności i wytrzymałości zbiornika. Koszt takiego badania wynosi zazwyczaj od 100 do 200 złotych, a jego wykonanie potwierdza specjalny certyfikat. Zbiornik po przekroczeniu dziesięcioletniego okresu użytkowania wymaga wymiany lub ponownego przebadania przez uprawnioną jednostkę certyfikującą.
Autogaz – wady i zalety
Wśród największych zalet samochód na gaz wymienia się niższe koszty eksploatacji. Benzyna jest droższa od gazu, a jej koszty odczuwa się zwłaszcza na dalszych trasach. W przypadku auta na gaz te koszty maleją nawet o połowę. Są jednak również wady tego rozwiązania.
Wśród nich wspomnieć należy o tym, że montaż butli gazowej zajmuje pewną część bagażnika. W samochodach, w których jest on mały, może to być spore utrudnienie. Montażu można dokonać także w miejscu na koło zapasowe, ale wtedy trzeba liczyć się z tym, że będziemy jeździć bez niego. Rozwiązaniem może być instalacja butli toroidalnej, która lepiej wykorzystuje przestrzeń w komorze zapasowego koła, jednak jej koszt jest zazwyczaj wyższy niż standardowego zbiornika cylindrycznego.
Mając auto na gaz trzeba je będzie też częściej tankować niż samochód benzynowy. Pojemność zamontowanych butli nie jest zbyt wysoka, a pojazd na gaz zużywa więcej gazu niż benzyny — różnica sięga zwykle 10–20% w zależności od typu silnika i stylu jazdy. Problemy mogą także pojawić się podczas parkowania. Nie wszystkie parkingi są przystosowane do parkowania autami na gaz. Takie miejsca rządzą się innymi prawami bezpieczeństwa — dotyczy to zwłaszcza parkingów podziemnych, gdzie wprowadzono zakaz wjazdu pojazdów z instalacjami gazowymi ze względu na ryzyko gromadzenia się propanu-butanu w najniższych partiach budynku.
Dodatkową wadą jest konieczność uruchamiania silnika na benzynie w niskich temperaturach. Zimą reduktor potrzebuje czasu na nagrzanie się, dlatego dopiero po osiągnięciu odpowiedniej temperatury płynu chłodzącego sterownik przełącza zasilanie na gaz. Oznacza to, że w krótkich, zimowych trasach praktycznie całe paliwo pochodzi z benzyny, co ogranicza oszczędności.
Opłacalność instalacji LPG
Punkt rentowności inwestycji w instalację gazową uzależniony jest od kilku czynników: ceny montażu (od 2500 do 5000 złotych w zależności od typu instalacji), różnicy cen paliw oraz rocznego przebiegu pojazdu. Przy średnim przebiegu 20 tysięcy kilometrów rocznie i różnicy cen wynoszącej około 2 złotych na litrze, inwestycja zwraca się zazwyczaj w ciągu dwóch do trzech lat. Im większy roczny przebieg, tym szybciej właściciel odczuje realne oszczędności.
Polski rząd a pojazdy na gaz
Rząd planuje wprowadzić zerową akcyzę na gaz do silników spalinowych. Ma to na celu zachęcenie do korzystania z pojazdów na gaz, co powinno zmniejszyć problem ze smogiem, głównie w miastach. Takie rozwiązanie wymaga jednak zgody Komisji Europejskiej.
W ramach planów dotyczących czystego transportu pojawia się również koncepcja rozbudowy sieci stacji CNG — sprężonego gazu ziemnego, który emituje jeszcze mniej CO₂ niż LPG. Polska ma ambicje stać się liderem w segmencie pojazdów napędzanych gazem w Europie Środkowo-Wschodniej, jednak wymaga to inwestycji w infrastrukturę oraz kampanii edukacyjnej skierowanej do kierowców. Obecnie w Polsce działa nieco ponad 30 stacji CNG, podczas gdy w Niemczech jest ich blisko tysiąc, co pokazuje skalę zaległości infrastrukturalnych.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska rozważa także wprowadzenie ulg podatkowych dla firm użytkujących floty samochodów na gaz. Takie rozwiązanie miałoby wpłynąć na obniżenie emisji tlenków azotu i pyłów zawieszonych w aglomeracjach miejskich, gdzie jakość powietrza od lat przekracza normy unijne. Jeśli przepisy wejdą w życie, przedsiębiorcy będą mogli odliczyć część kosztów montażu instalacji LPG od podstawy opodatkowania, co zwiększy opłacalność inwestycji w alternatywne paliwa. Projekt ustawy zakłada możliwość odliczenia nawet do 50% kosztów montażu w pierwszym roku użytkowania pojazdu.
Autogaz a normy emisji spalin
Pojazdy zasilane gazem spełniają coraz bardziej restrykcyjne normy emisji spalin. Instalacje LPG piątej generacji pozwalają na zachowanie parametrów emisyjnych na poziomie porównywalnym z benzyną, co jest wymagane w przypadku pojazdów spełniających normę Euro 6. Dzięki temu właściciele aut na gaz mogą korzystać z ulic w centrach miast objętych strefami czystego transportu bez obaw o mandaty lub ograniczenia w ruchu.
