Coca Cola to od lat jedna z najpopularniejszych i najbardziej rozpoznawalnych marek napojów gazowanych na świecie. Kiedy powstała? Skąd wziął się pomysł na taki napój? Co warto wiedzieć o logo marki? Poniżej historia Coca Coli.
- Początki formuły w aptece Pembertona
- Tajemnica receptury – koka i kola
- Ewolucja wartości brandu i logo
- Droga na polski rynek
Początki formuły w aptece Pembertona
Coca Cola powstała w 1886 roku w Stanach Zjednoczonych, gdy farmaceuta J. S. Pemberton opracował jej recepturę w swojej aptece w Atlancie. Napój początkowo nie przyciągał uwagi konsumentów — sytuacja zmieniła się po przejęciu praw przez Asę Candlera, który w 1893 roku oficjalnie zarejestrował markę. Candler wykorzystał swoje umiejętności w promocji masowej, dystrybuując kupony na darmowe napoje i inwestując w reklamę na billboardach, w prasie oraz na gadżetach takich jak kalendarze czy zegary ścienne. Już w ciągu kilkunastu lat roczne zyski liczyły miliony dolarów, a marka urosła do rangi narodowej ikony.
Ekspansja poza granice USA rozpoczęła się w 1906 roku, kiedy Coca Cola trafiła na Kubę oraz do Panamy. Do Chin napój dotarł znacznie później — dopiero w 1978 roku, gdy władze państwa zezwoliły na jego sprzedaż w kontrolowanej ilości punktów. Butelkowanie napoju rozpoczęto w 1894 roku w Vicksburgu w stanie Mississippi, a w 1955 roku Coca Cola pojawiła się w puszkach aluminiowych, co zrewolucjonizowało sposób dystrybucji i konsumpcji. Obecnie napój jest dostępny w ponad 200 krajach w dziesiątkach wariantów smakowych.
Tajemnica receptury – koka i kola
Pierwotną recepturę stworzył J. S. Pemberton, który jako farmaceuta miał dostęp do ziół i ekstraktów medycznych. Uczestnik wojny secesyjnej zmagał się z uzależnieniem od morfiny i kokainy, co wpłynęło na kierunek jego poszukiwań — pracował nad specyfikiem łagodzącym ból i napięcie nerwowe. Wykorzystał w tym celu liście koki oraz orzeszki kola, które w połączeniu z syropem cukrowym i wodą gazowaną miały działać pobudzająco i uspokajająco. Nazwę Coca Cola wymyślił wspólnik Pembertona, Frank Robinson, który również wykaligrafował pierwsze logo czcionką Spencerian popularną w korespondencji handlowej XIX wieku.
Współczesna wersja napoju nie zawiera już liści koki — zostały wycofane z receptury na początku XX wieku po wprowadzeniu regulacji dotyczących kokainy. Koncern używa ekstrakt z liści koki pozbawiony alkaloidów, ale dokładna formuła pozostaje ściśle strzeżoną tajemnicą. Pełna lista składników i proporcji znana jest tylko garstce pracowników najwyższego szczebla, którzy mają dostęp do sejfu w siedzibie firmy w Atlancie.
Ewolucja wartości brandu i logo
Samo powstanie loga nie wiązało się z żadnymi kosztami — nazwę i zapis logotypu stworzył asystent twórcy napoju bez wynagrodzenia. Mimo tej prostoty, marka i jej znak graficzny są dziś warte miliardy dolarów. Logo Coca Coli przeszło przez lata kilka modyfikacji, lecz aktualna wersja nawiązuje do klasycznego projektu z końca XIX wieku. Nazwa zapisana jest czcionką Spencerian, a pod logotypem widnieje pojedyncza biała fala symbolizująca dynamikę i ruch.
Jeszcze niedawno logo Coca Coli uchodziło za najdroższe na świecie. Obecnie pozycję tę przejęły globalne koncerny technologiczne — Apple, Google, Microsoft, Facebook oraz Amazon — których marki osiągają jeszcze wyższe wyceny rynkowe dzięki dominacji w sektorze cyfrowym. Niemniej Coca Cola wciąż należy do najcenniejszych brandów konsumenckich i utrzymuje wysoką pozycję w rankingach wartości marek publikowanych przez Interbrand czy Brand Finance.
Droga na polski rynek
W Polsce Coca Cola pojawiła się w 1957 roku. Początkowo planowano utworzenie zakładu produkcyjnego wraz z licencjonowaną produkcją szklanych butelek oraz eksportu napoju do innych państw bloku wschodniego. Przedsięwzięcie zostało jednak zablokowane przez władze centralne, które obawiały się nadmiernej penetracji rynku przez kapitał zachodni i amerykański styl konsumpcji. Napój sprowadzano w niewielkich ilościach, głównie na potrzeby hoteli walutowych i sklepów Pewex, co czyniło go dobrem luksusowym i trudno dostępnym.
Dopiero w 1972 roku doszło do porozumienia pomiędzy władzami PRL a koncernem, co umożliwiło rozpoczęcie produkcji w Polsce i zwiększenie jej dystrybucji na rynku krajowym. Obecnie w kraju działają dwa zakłady produkcyjne — jeden zlokalizowany w Radziszowie niedaleko Krakowa, drugi w Sochaczewie w okolicach Warszawy. Oba zakłady zaopatrują polski rynek oraz częściowo rynki Czech, Słowacji i krajów nadbałtyckich, produkując rocznie setki milionów litrów napoju w różnych opakowaniach.
